Fikir ile programın ifade biçimini ayırın
Bir iş fikri, genel yöntem veya “şöyle uygulama yapılsın” talebi tek başına programın koduyla aynı koruma konusu değildir. Bilgisayar programları FSEK çerçevesinde değerlendirilir; korunabilir nitelik, somut ürün ve hak ilişkisi incelenir.
Aynı işlevi yapan iki uygulamanın varlığı doğrudan telif ihlali anlamına gelmez. Kod, tasarım unsurları, dosya yapısı ve kullanıldığı iddia edilen materyal somut olarak karşılaştırılmalıdır. Genel benzerlik ile korunan ifadeden yararlanma farklıdır.
Eser sahibi ve hakları kullanma yetkisi
Kodu kimin yazdığı, hangi iş ilişkisi içinde üretildiği ve sözleşmeler önemlidir. Çalışan, ortak, serbest geliştirici ve alt yüklenici ilişkileri aynı biçimde değerlendirilmez. Eser sahipliği ile mali hakların kullanılması veya devri farklı sorulardır.
Projenin şirket adına satılması, hak zincirinin eksiksiz olduğunu kendiliğinden göstermez. Geliştirici ve tedarikçilerin sözleşmeleri, önceki ürünleri ve üçüncü taraf parçaları birlikte incelenir. Hak iddiasında hangi materyal üzerinde hangi yetkinin ileri sürüldüğü açık olmalıdır.
Lisans hangi kullanımları kapsıyor?
Lisansın kullanıcı, cihaz, süre, coğrafya ve kullanım amacı sınırları olabilir. Programı çalıştırma izni, çoğaltma, dağıtma veya değiştirme yetkilerini otomatik kapsamayabilir. Sözleşmenin dili ve FSEK’in ilgili hükümleri birlikte değerlendirilir.
Açık kaynak yazılım “hiçbir koşulu yok” anlamına gelmez. Kullanılan lisansın atıf, dağıtım ve kod paylaşımı gibi koşulları somut bileşene göre kontrol edilir. Bir bileşenin lisansı bütün projenin hak rejimini tek başına açıklamayabilir.
İhlal iddiasında teknik karşılaştırma
Kaynak kodu sürümleri, geliştirme tarihleri, depo kayıtları ve erişim yetkileri hazırlanır. Hangi dosyanın hangi üründe kullanıldığı ve benzerliğin korunabilir unsurlara ilişkin olup olmadığı incelenir. Genel ekran görüntüleri kaynak kodu kopyalama iddiasını her zaman açıklamaz.
Kodun elde edilme yöntemi ve delilin bütünlüğü ayrıca önemlidir. Başkasının sistemine izinsiz girerek ihlali ispatlamaya çalışmak yeni hukuki sorun doğurabilir. İnceleme mevcut ve hukuka uygun erişilebilen kayıtlarla yürütülür.
Kayıt, talepler ve uyuşmazlık dosyası
Bakanlığın isteğe bağlı kayıt ve tescil sistemi, eser ve hak iddiasına ilişkin kayıt oluşturma yönüyle değerlendirilir; her uyuşmazlığı peşinen çözen bir sahiplik kararı değildir. Eserin niteliği ve hak zinciri yine incelenir.
İhlalin durdurulması, lisans koşullarının uygulanması veya zarar talebi gibi yollar dosyaya göre değerlendirilir. Talebin muhatabı, ihlal edildiği ileri sürülen hak ve kullanım biçimi ayrı açıklanır. Sözleşme uyuşmazlığı ile telif ihlali her olayda aynı değildir.
BELGE HAZIRLIĞI
Hangi deliller önemli?
- Kaynak kodu ve sürüm geçmişi
- Geliştirici/çalışan sözleşmeleri
- Lisans ve hak devri metinleri
- Karşılaştırılan dosya ve ürün kayıtları
Sık yapılan hatalar
- İş fikrinin tamamını telif hakkı saymak
- Açık kaynağı koşulsuz kullanım sanmak
- Tek ekran benzerliğiyle kesin ihlal iddia etmek
Sık sorulan sorular
Hukuki çerçeve ve kaynaklar
Eser sahipliği ve hak sözleşmeleri — Telif Hakları Genel Müdürlüğü ↗İsteğe bağlı kayıt ve tescil — Telif Hakları Genel Müdürlüğü ↗Telif hakkı ve mali haklar — Telif Hakları Genel Müdürlüğü ↗Başvuru tarihinde güncel metin, karar ve görevli merci ayrıca kontrol edilmelidir. Eski kanun veya karar örnekleri somut dosyaya doğrudan uygulanmaz.