Kısa cevap

Usulüne uygun çağrılan tanığın mazeretsiz gelmemesi zorla getirme ve gider sonuçları doğurabilir. Tanık olmak sanık olmakla aynı şey değildir.

01

Çağrı ve mazeret

CMK 43–44, tanığın çağrılması ve gelmemesine ilişkin kuralları içerir. Usulüne uygun çağrı, bildirilen tarih ve mazeret ayrı incelenir. Her telefon görüşmesi tek başına aynı sonuçları doğuran tebligat sayılmaz. Tanık, katılamama nedenini destekleyen belgelerle makama bildirmelidir. “Olayı bilmiyorum” düşüncesi çağrıyı kendiliğinden geçersiz kılmaz; doğrudan neyi bilip bilmediğiniz dinlenirken açıklanır.

02

Zorla getirme ve masraflar

Mazeretsiz gelmeyen tanığın zorla getirilmesi ve gelmemesinin sebep olduğu giderlerle ilgili işlem gündeme gelebilir. Sonradan geçerli mazeretin değerlendirilmesi kanuni çerçevede mümkündür. Sonuç, çağrı ve mahkeme kararı üzerinden öğrenilir; internette tek bir ceza tutarı bütün dosyalara uygulanmaz. Bu işlem tanık hakkında isnat edilen bir suç nedeniyle tutuklama kararıyla karıştırılmamalıdır.

03

Çekinme hakkı varsa

Yakınlık, meslek sırrı veya kişinin kendisini/yakınını suçlayabilecek sorular bakımından CMK 45–48 çerçevesinde çekinme hakları bulunabilir. Bu hak çağrıyı görmezden gelmekle değil, yetkili makama gerekçesini açıklayarak kullanılır. Her arkadaşlık veya her iş ilişkisi tanıklıktan bütünüyle çekinme hakkı vermez. Hangi soru veya yakınlığın ilgili olduğu açıkça belirtilir; başkasının anlattığı olay doğrudan gözlemmiş gibi sunulmaz.

04

Hazırlanırken

Olayı hangi tarihte, nerede ve hangi biçimde gördüğünüz not edilir. Görmediğiniz kısmı tahmin ederek doldurmayın; belgeye bakarak hatırlanan bilgiyle kişisel hatırayı ayırın. Duruşma çağrısı, kimlik ve mazeret belgesi hazır edilir. Tehdit veya baskı varsa bunu mahkemeye/savcılığa bildirme ve ilgili koruma imkânları ayrıca değerlendirilir. İfade metni başka bir tarafın beklentisine göre değiştirilmez.

Bu konuda ayrıntılı rehberler

Sık sorulan sorular

Tanık suçlanan kişi midir?

Tanık sıfatı şüpheli veya sanık sıfatıyla aynı değildir; usuldeki hak ve yükümlülükler farklıdır.

Çekinme hakkım varsa hiç gitmeyebilir miyim?

Çekinme hakkı makama bildirilip usulüne uygun değerlendirilmelidir; çağrı kendiliğinden yok olmaz.

Resmî kaynaklar

Mevzuat ve uygulama değişebileceği için işlem tarihinde yürürlükteki metin ayrıca kontrol edilmelidir.