Ağır ceza ve asliye ceza farklı görev alanlarına ve mahkeme oluşumuna sahiptir. Dosyanın önemi veya sıra numarası değil, kanuni görev kuralları belirleyicidir.
Mahkeme oluşumu
5235 m.9 çerçevesinde asliye ceza mahkemesi tek hâkimle, ağır ceza mahkemesi bir başkan ve iki üyeyle görev yapar. Her iki mahkeme de ilk derece ceza yargılaması yapar. Asliye ceza, ağır cezanın temyiz mahkemesi değildir. Heyetin sayısı suçluluğun peşinen kabul edildiği anlamına gelmez; savunma, delil tartışması ve gerekçeli karar güvenceleri her iki yargılamada da geçerlidir.
Hangi dosya hangi mahkemeye gider?
5235 m.11 asliye cezanın genel görevini, m.12 ağır cezanın görevini belirler. Özel kanunlarda başka mahkemeler veya özel usuller bulunabilir. Suç adı gündelik konuşmada farklı kullanıldığından iddianamenin sevk maddesi önemlidir. “Dolandırıcılık”, “sahtecilik” veya “yaralama” tek başına bütün alt türleri açıklamaz. Geçiş hükümleri nedeniyle aynı suç tipinin farklı tarihte başlayan dosyaları farklı görev düzenlemelerine tabi olabilir.
Duruşmada pratik fark
Tebligatta yazan mahkeme ve dosya numarası üzerinden hazırlık yapılır. Ağır cezada heyete, asliye cezada hâkime savunma ve delil talepleri sunulur. Her ikisinde iddianame, ifade tutanakları, raporlar ve tanıkların olayla bağlantısı incelenir. Dosyanın asliye cezada olması cezanın sicil, meslek veya infaz etkisini ortadan kaldırmaz; ağır cezada olması da otomatik hapis sonucunu doğurmaz.
Kanun yolu mahkeme adına göre bitmez
İstinafa ve temyize açıklık kararın türü, ceza, kanuni sınırlar ve istisnalara bağlıdır. Her ağır ceza kararının mutlaka Yargıtaya gideceği söylenemez. Koruma tedbirine itiraz ise hükmün istinafından ayrıdır. Başvuru hazırlığında mahkeme türü yanında gerekçeli hüküm ve kanun yolu bildirimindeki süre, merci ve yöntem birlikte incelenir. Yanlış bildirim varsa bunun etkisi de somut dosyada ele alınır.
Bu konuda ayrıntılı rehberler
Ağır Ceza Mahkemesi Hangi Davalara Bakar?
Ağır ceza mahkemesi, 5235 m.12’de sayılan suçlar ve genel ceza üst sınırı ölçütüyle görevlidir. Mahkeme numarası ceza yılı değildir; özel ve geçiş hükümleri ayrıca okunur.
Asliye Ceza Mahkemesi Hangi Davalara Bakar?
Özel görev kuralı bulunmayan ceza yargılamalarında asliye ceza mahkemesinin görev alanına ilişkin rehber.
İlk Ceza Duruşması: Savunma, Tanık ve Belgeler
İlk duruşmada yapılacak işlem sıfatınıza ve dosyanın usulüne bağlıdır. Tebligat, iddianame, önceki ifade ve lehe belgeleri düzenleyin.
1. ve 7. Ağır Ceza Mahkemesi Nedir? Mahkeme Numaraları
1., 7. veya başka bir numara ayrı bir suç ya da ceza türü değildir. Numara, aynı yerdeki ağır ceza mahkemelerini ayırır; görev ve dosya bilgisi ayrıca okunur.
Ağır Ceza Mahkemesi Kaç Yıldan Başlar?
Genel ölçüt, suçun kanuni üst sınırının on yıldan fazla olmasıdır; asgari ceza değildir. Ayrıca ceza sınırından bağımsız özel görev hükümleri bulunur.
Sulh Ceza Hâkimliği Hangi İşleri Yapar?
Sulh ceza hâkimliği soruşturmadaki hâkim kararlarını ve kanunun verdiği diğer işleri yürütür. Kural olarak ceza davasında mahkûmiyet hükmü kuran mahkeme değildir.
Ceza Mahkemesi Görevsizlik Kararı Ne Demek?
Görevsizlik, davanın başka görevli mahkemede görülmesi gerektiğine ilişkin karardır. Beraat veya suçun ispatlandığına ilişkin hüküm anlamına gelmez.
Sık sorulan sorular
Asliye ceza hafif ve önemsiz davalar mı görür?
Görev alanı kanunla belirlenir; asliye ceza kararları da ciddi sicil, meslek ve özgürlük sonuçları doğurabilir.
Ağır ceza asliye cezanın üst mahkemesi mi?
Ağır ceza genel olarak asliye cezanın istinaf veya temyiz mahkemesi değildir. Bazı kararlara itiraz incelemesi ayrı bir kanuni görevdir.
Resmî kaynaklar
Mevzuat ve uygulama değişebileceği için işlem tarihinde yürürlükteki metin ayrıca kontrol edilmelidir.