Sulh ceza hâkimliği soruşturmadaki hâkim kararlarını ve kanunun verdiği diğer işleri yürütür. Kural olarak ceza davasında mahkûmiyet hükmü kuran mahkeme değildir.
Hâkimlik ile dava mahkemesi ayrımı
5235 m.10 uyarınca soruşturma evresinde hâkim tarafından verilmesi gereken kararlar sulh ceza hâkimliğinin temel işidir. Tutuklama veya adli kontrol değerlendirmesi, arama/elkoymanın ilgili türleri ve kanunun verdiği itirazlar bu çerçevede gündeme gelebilir. Her işlem aynı makamdan çıkmaz; savcının yetkisi, onay şartı ve özel kanun hükümleri ayrı okunur. Sulh ceza adı asliye ceza mahkemesiyle karıştırılmamalıdır.
Sorguya sevk ne anlama gelir?
Savcının tutuklama veya adli kontrol istemiyle sevki, hâkimin bu talebi mutlaka kabul edeceği anlamına gelmez. Sorguda isnat, deliller, tutuklama nedenleri ve ölçülülük tartışılır; müdafi yardımından yararlanılır. Hâkim tutuklama, uygun adli kontrol veya serbest bırakma yönünde değerlendirme yapabilir. Savcılık ifadesi ile hâkim sorgusu ayrı işlemler olduğundan her ikisinin tutanak ve karar örnekleri dosyada tutulmalıdır.
Karara itiraz hangi yoldan gider?
CMK 267–268 hükümleri kararın türüne göre itiraz merciini düzenler. Sulh ceza hâkimliğinin tutuklama ve adli kontrol kararlarına itirazın incelenmesi için asliye ceza hâkimi yönünde özel düzenleme vardır; diğer itirazlarda farklı kurallar uygulanabilir. Bu nedenle “her sulh ceza kararı bir sonraki sulh cezaya gider” biçiminde genel cümle kurulmaz. Başvuru kararı veren makama sunulur ve yetkili merci somut karara göre belirlenir.
Kararı okurken istenen bilgiler
Karar tarihi, sorgu/dosya numarası, başvuranın sıfatı, tedbirin kapsamı ve kanun yolu açıklaması kaydedilir. Aynı soruşturmada birden çok hâkimlik kararı bulunabilir. Önceki itiraz kararı yeni delil veya değişen koşullara dayanan kaldırma/tahliye talebinin yerine geçmez. Kararın kaldırıldığına dair resmî işlem olmadan yalnız dilekçe verilmiş olması tedbiri sonlandırmış sayılmaz.
Bu konuda ayrıntılı rehberler
Ağır Ceza Mahkemesi Hangi Davalara Bakar?
Ağır ceza mahkemesi, 5235 m.12’de sayılan suçlar ve genel ceza üst sınırı ölçütüyle görevlidir. Mahkeme numarası ceza yılı değildir; özel ve geçiş hükümleri ayrıca okunur.
Asliye Ceza Mahkemesi Hangi Davalara Bakar?
Özel görev kuralı bulunmayan ceza yargılamalarında asliye ceza mahkemesinin görev alanına ilişkin rehber.
İlk Ceza Duruşması: Savunma, Tanık ve Belgeler
İlk duruşmada yapılacak işlem sıfatınıza ve dosyanın usulüne bağlıdır. Tebligat, iddianame, önceki ifade ve lehe belgeleri düzenleyin.
1. ve 7. Ağır Ceza Mahkemesi Nedir? Mahkeme Numaraları
1., 7. veya başka bir numara ayrı bir suç ya da ceza türü değildir. Numara, aynı yerdeki ağır ceza mahkemelerini ayırır; görev ve dosya bilgisi ayrıca okunur.
Ağır Ceza Mahkemesi Kaç Yıldan Başlar?
Genel ölçüt, suçun kanuni üst sınırının on yıldan fazla olmasıdır; asgari ceza değildir. Ayrıca ceza sınırından bağımsız özel görev hükümleri bulunur.
Ağır Ceza ve Asliye Ceza Arasındaki Fark Nedir?
Ağır ceza ve asliye ceza farklı görev alanlarına ve mahkeme oluşumuna sahiptir. Dosyanın önemi veya sıra numarası değil, kanuni görev kuralları belirleyicidir.
Ceza Mahkemesi Görevsizlik Kararı Ne Demek?
Görevsizlik, davanın başka görevli mahkemede görülmesi gerektiğine ilişkin karardır. Beraat veya suçun ispatlandığına ilişkin hüküm anlamına gelmez.
Sık sorulan sorular
Sulh cezada beraat kararı çıkar mı?
Soruşturmadaki sulh ceza sorgusu kural olarak suç hakkında beraat ya da mahkûmiyet hükmü kurulan dava duruşması değildir.
Savcı tutuklama istediyse sonuç kesin mi?
Hayır. Hâkim, CMK koşullarını bağımsız değerlendirir.
Resmî kaynaklar
Mevzuat ve uygulama değişebileceği için işlem tarihinde yürürlükteki metin ayrıca kontrol edilmelidir.