Genel ölçüt, suçun kanuni üst sınırının on yıldan fazla olmasıdır; asgari ceza değildir. Ayrıca ceza sınırından bağımsız özel görev hükümleri bulunur.
Alt sınır yerine üst sınır neden okunur?
5235 sayılı Kanunun 12 ve 14. maddeleri birlikte değerlendirilir. Genel görev ölçütü ağırlaştırılmış müebbet, müebbet veya on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlardır. Görev belirlenirken kanundaki üst sınır esas alınır; sanığa sonunda verilecek ceza önceden hesaplanmaz. “Ağır ceza en az on yıl verir” ifadesi bu nedenle yanlıştır. Beraat, düşme veya farklı bir ceza sonucu somut dosyada mümkün olabilir.
On yıl ile on yıldan fazla aynı değil
Örneğin özel görev hükmü olmayan bir suçun temel ceza aralığı iki ila on yıl ise yalnız genel üst sınır ölçütü ağır ceza görevini doğurmaz. Üst sınır on iki yıl olduğunda genel ölçüt farklılaşır. Bu örnek, gerçek bir suçun bütün nitelikli hâllerini veya özel kanununu çözmez; suçun tam maddesi okunmalıdır. Yağma gibi Kanunun açıkça saydığı suçlarda ise yalnız üst sınır karşılaştırması yeterli değildir.
İndirimler ve suçun niteliği
Görev hesabı, yargılama sonunda uygulanabilecek takdiri indirim ya da ağırlaştırıcı/hafifletici nedenler üzerinden yapılmaz. Önce iddianamede anlatılan fiilin hukuki niteliği ve Kanunun görev kuralları belirlenir. Bağlantılı dosyalar, çocuklara özgü yargılama ve özel kanunlar ayrıca önemlidir. Ağır cezada yargılanmak tutuklu olma koşulu da değildir; tutuklama CMK 100 ve devamındaki ayrı değerlendirmeye dayanır.
2025 görev değişikliğini atlamayın
7571 sayılı Kanun, nitelikli dolandırıcılığın 5235 m.12 içindeki özel görev sayımını değiştirmiştir. Ancak geçici m.7, değişikliğin yürürlüğünde ağır cezada görülmekte olan veya kanun yolundaki dosyaların önceki görev kurallarıyla kesin hükme kadar sürmesini düzenler. Bu nedenle eski bir makaledeki suç listesini veya yalnız TCK 158 adını kullanarak her dosya için tek mahkeme söylemek doğru olmaz.
Bu konuda ayrıntılı rehberler
Ağır Ceza Mahkemesi Hangi Davalara Bakar?
Ağır ceza mahkemesi, 5235 m.12’de sayılan suçlar ve genel ceza üst sınırı ölçütüyle görevlidir. Mahkeme numarası ceza yılı değildir; özel ve geçiş hükümleri ayrıca okunur.
Asliye Ceza Mahkemesi Hangi Davalara Bakar?
Özel görev kuralı bulunmayan ceza yargılamalarında asliye ceza mahkemesinin görev alanına ilişkin rehber.
İlk Ceza Duruşması: Savunma, Tanık ve Belgeler
İlk duruşmada yapılacak işlem sıfatınıza ve dosyanın usulüne bağlıdır. Tebligat, iddianame, önceki ifade ve lehe belgeleri düzenleyin.
1. ve 7. Ağır Ceza Mahkemesi Nedir? Mahkeme Numaraları
1., 7. veya başka bir numara ayrı bir suç ya da ceza türü değildir. Numara, aynı yerdeki ağır ceza mahkemelerini ayırır; görev ve dosya bilgisi ayrıca okunur.
Ağır Ceza ve Asliye Ceza Arasındaki Fark Nedir?
Ağır ceza ve asliye ceza farklı görev alanlarına ve mahkeme oluşumuna sahiptir. Dosyanın önemi veya sıra numarası değil, kanuni görev kuralları belirleyicidir.
Sulh Ceza Hâkimliği Hangi İşleri Yapar?
Sulh ceza hâkimliği soruşturmadaki hâkim kararlarını ve kanunun verdiği diğer işleri yürütür. Kural olarak ceza davasında mahkûmiyet hükmü kuran mahkeme değildir.
Ceza Mahkemesi Görevsizlik Kararı Ne Demek?
Görevsizlik, davanın başka görevli mahkemede görülmesi gerektiğine ilişkin karardır. Beraat veya suçun ispatlandığına ilişkin hüküm anlamına gelmez.
Sık sorulan sorular
Ağır cezada iki yıl ceza verilebilir mi?
Mahkemenin görevi ile sonunda hükmedilen ceza farklıdır. Somut nitelendirme ve indirimler sonucunda düşük süreli bir ceza veya beraat mümkündür.
Tam on yıl üst sınır ağır ceza için yeterli mi?
Genel ölçüt on yıldan fazladır. Fakat özel görev hükümleri bulunduğundan sadece sayıya bakılmaz.
Resmî kaynaklar
Mevzuat ve uygulama değişebileceği için işlem tarihinde yürürlükteki metin ayrıca kontrol edilmelidir.