Görevsizlik, davanın başka görevli mahkemede görülmesi gerektiğine ilişkin karardır. Beraat veya suçun ispatlandığına ilişkin hüküm anlamına gelmez.
Dosya neden başka mahkemeye gönderilir?
CMK 3–6 ve 5235 sayılı Kanun, görevli mahkemenin belirlenmesini düzenler. İddianamenin kabulünden sonra isnadın görev alanını aştığı veya başka mahkemeye ait olduğu anlaşılabilir. Görevsizlik kararıyla dosyanın hangi mahkemeye gönderileceği belirtilir. Bu işlem, sanığın fiili işleyip işlemediğinin nihai çözümü değildir. Yeni mahkemede esas numarası değişebileceğinden sonraki tebligat ve duruşma bilgisi ayrıca izlenir.
Üst mahkemeden alt mahkemeye her zaman gönderilir mi?
CMK 6, duruşmada suçun hukuki niteliği değiştiği gerekçesiyle üst dereceli mahkemenin dosyayı alt dereceli mahkemeye göndermesine sınırlama getirir. Bu nedenle yalnız sonunda daha düşük ceza ihtimali görülmesi görevsizlik sonucu doğurmaz. Dosyanın hangi aşamada olduğu ve nitelik değişikliğinin gerekçesi önemlidir. Görev uyuşmazlığı ve birleştirme kuralları da ayrı düzenlemelere tabidir; kararın tam metni okunmalıdır.
Görevsizlik kararına başvuru
CMK 5, adli yargı içerisindeki görevsizlik kararlarına itiraz yolunu düzenler. Süre, kararın öğrenilmesi ve güncel/geçiş hükümleri üzerinden hesaplanır. İtirazda yalnız “bu mahkemede kalmasını istiyorum” denmez; görev kuralı, fiilin niteliği ve özel hüküm gösterilir. Karar ve sevk maddesi eklenir. Mahkemelerin birbirini görevli görmemesi hâlinde görev uyuşmazlığını çözecek makam ayrıca belirlenir.
Nitelikli dolandırıcılıkta geçiş örneği
7571 sayılı Kanunla değişen görev kuralları, yürürlük tarihinde ağır cezada görülen veya kanun yolu aşamasındaki nitelikli dolandırıcılık dosyalarını otomatik taşımamıştır. 5235 geçici m.7 bu dosyaların önceki görev hükümleriyle kesin hükme kadar sürmesini öngörür. Yeni dosya ile devam eden eski dosyayı ayırmadan görevsizlik talebi hazırlamak eksik olur. Kanun değişikliğinin tarihinden önceki usul aşaması belgeyle belirlenir.
Bu konuda ayrıntılı rehberler
Ağır Ceza Mahkemesi Hangi Davalara Bakar?
Ağır ceza mahkemesi, 5235 m.12’de sayılan suçlar ve genel ceza üst sınırı ölçütüyle görevlidir. Mahkeme numarası ceza yılı değildir; özel ve geçiş hükümleri ayrıca okunur.
Asliye Ceza Mahkemesi Hangi Davalara Bakar?
Özel görev kuralı bulunmayan ceza yargılamalarında asliye ceza mahkemesinin görev alanına ilişkin rehber.
İlk Ceza Duruşması: Savunma, Tanık ve Belgeler
İlk duruşmada yapılacak işlem sıfatınıza ve dosyanın usulüne bağlıdır. Tebligat, iddianame, önceki ifade ve lehe belgeleri düzenleyin.
1. ve 7. Ağır Ceza Mahkemesi Nedir? Mahkeme Numaraları
1., 7. veya başka bir numara ayrı bir suç ya da ceza türü değildir. Numara, aynı yerdeki ağır ceza mahkemelerini ayırır; görev ve dosya bilgisi ayrıca okunur.
Ağır Ceza Mahkemesi Kaç Yıldan Başlar?
Genel ölçüt, suçun kanuni üst sınırının on yıldan fazla olmasıdır; asgari ceza değildir. Ayrıca ceza sınırından bağımsız özel görev hükümleri bulunur.
Ağır Ceza ve Asliye Ceza Arasındaki Fark Nedir?
Ağır ceza ve asliye ceza farklı görev alanlarına ve mahkeme oluşumuna sahiptir. Dosyanın önemi veya sıra numarası değil, kanuni görev kuralları belirleyicidir.
Sulh Ceza Hâkimliği Hangi İşleri Yapar?
Sulh ceza hâkimliği soruşturmadaki hâkim kararlarını ve kanunun verdiği diğer işleri yürütür. Kural olarak ceza davasında mahkûmiyet hükmü kuran mahkeme değildir.
Sık sorulan sorular
Görevsizlikle dava biter mi?
Hayır. Kural olarak görevli mahkemede görülmeye devam eder; karar suçluluk hakkında nihai hüküm değildir.
Görevsizlikten sonra yeniden şikâyet gerekir mi?
Dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi, sırf bu nedenle yeni bir suç duyurusu yapılmasını gerektirmez. Sonraki dosya kaydı takip edilir.
Resmî kaynaklar
Mevzuat ve uygulama değişebileceği için işlem tarihinde yürürlükteki metin ayrıca kontrol edilmelidir.