CMK 216 uyarınca hükümden önce hazır bulunan sanığa son söz verilir. Müdafi savunması ile sanığın son sözü farklı usul güvenceleridir.
Son sözün yeri
Delillerin tartışılması ve tarafların beyanlarından sonra hüküm kurulmadan önce hazır bulunan sanığın son sözü alınır. Son söz, esas hakkındaki mütalaaya yazılı savunmayla aynı işlem değildir. Sanık temel talebini ve gerekli gördüğü kısa açıklamayı sunabilir. Mahkemenin karar vermeden önce bu imkânı tanıması savunma hakkıyla bağlantılıdır; avukatın daha önce konuşmuş olması bu güvencenin her durumda yerine geçtiği anlamına gelmez.
Tutanak ve fiilî durum
“Son söz soruldu” kaydı, duruşmanın fiilen nasıl yürütüldüğüyle birlikte incelenir. Sanık salonda, SEGBİS bağlantısında veya kanuni koşullarla yokluğunda olabilir; hazır bulunma durumu önemlidir. Son sözden sonra yeniden esaslı tartışma veya savcılık beyanı olmuşsa işlemlerin sırası değerlendirilir. Tutanak, varsa kayıt ve müdafi notları karşılaştırılır; başvuru yalnız varsayıma değil somut usul kaydına dayanır.
Kanun yolunda nasıl anlatılır?
Kararın hangi duruşmada verildiği, sanığın hazır olduğu, son sözün verilmediği iddiası ve tutanaktaki karşılığı belirtilir. CMK 216 ve savunma hakkına ilişkin kurallarla bağlantı kurulur. Diğer istinaf veya temyiz nedenleri de süresinde sunulur; sadece son söz iddiasına güvenilerek esas itirazları bırakılmaz. İhlalin değerlendirilmesi kararın ve yargılama kaydının bütünü üzerinden yapılır.
Son sözde ne söylenebilir?
Sanık beraat veya başka hukuki talebini açıkça belirtip cevaplanmamış önemli bir noktaya işaret edebilir. Olayı hatırlamıyorsa yeni ayrıntı uydurmamalıdır. Son söz, dosyaya sunulabilecek bütün delillerin yerine geçen tek şans olarak görülmez; delil talepleri uygun aşamada yapılır. Susma hakkı da devam eder. Hükümden sonra gerekçeli karar ve başvuru süresi ayrıca takip edilir.
Bu konuda ayrıntılı rehberler
Ağır Ceza Mahkemesi Hangi Davalara Bakar?
Ağır ceza mahkemesi, 5235 m.12’de sayılan suçlar ve genel ceza üst sınırı ölçütüyle görevlidir. Mahkeme numarası ceza yılı değildir; özel ve geçiş hükümleri ayrıca okunur.
Asliye Ceza Mahkemesi Hangi Davalara Bakar?
Özel görev kuralı bulunmayan ceza yargılamalarında asliye ceza mahkemesinin görev alanına ilişkin rehber.
İlk Ceza Duruşması: Savunma, Tanık ve Belgeler
İlk duruşmada yapılacak işlem sıfatınıza ve dosyanın usulüne bağlıdır. Tebligat, iddianame, önceki ifade ve lehe belgeleri düzenleyin.
1. ve 7. Ağır Ceza Mahkemesi Nedir? Mahkeme Numaraları
1., 7. veya başka bir numara ayrı bir suç ya da ceza türü değildir. Numara, aynı yerdeki ağır ceza mahkemelerini ayırır; görev ve dosya bilgisi ayrıca okunur.
Ağır Ceza Mahkemesi Kaç Yıldan Başlar?
Genel ölçüt, suçun kanuni üst sınırının on yıldan fazla olmasıdır; asgari ceza değildir. Ayrıca ceza sınırından bağımsız özel görev hükümleri bulunur.
Ağır Ceza ve Asliye Ceza Arasındaki Fark Nedir?
Ağır ceza ve asliye ceza farklı görev alanlarına ve mahkeme oluşumuna sahiptir. Dosyanın önemi veya sıra numarası değil, kanuni görev kuralları belirleyicidir.
Sulh Ceza Hâkimliği Hangi İşleri Yapar?
Sulh ceza hâkimliği soruşturmadaki hâkim kararlarını ve kanunun verdiği diğer işleri yürütür. Kural olarak ceza davasında mahkûmiyet hükmü kuran mahkeme değildir.
Sık sorulan sorular
Avukat konuştuysa son söz gerekmez mi?
Hazır bulunan sanığa son söz verilmesi, müdafinin savunmasından ayrı düzenlenmiştir.
Son söz beraat talebinden ibaret olabilir mi?
Sanık talebini kısa biçimde ifade edebilir; kapsam dosyanın ihtiyacına göre belirlenir.
Resmî kaynaklar
Mevzuat ve uygulama değişebileceği için işlem tarihinde yürürlükteki metin ayrıca kontrol edilmelidir.