Önce sürenin gerçekten başlayıp başlamadığı ve tebligatın geçerliliği belirlenir. Kusur olmadan süre kaçırılmışsa eski hâle getirme ayrı şartlarla değerlendirilebilir.
Tebligat ve karar tarihi
CMK 273 kapsamındaki güncel istinaf süresi gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftadır. 1 Haziran 2024 öncesindeki kararlar için geçiş hükümleri önemlidir. Kararı portalda görme, duruşmada kısa hükmü duyma ve usulüne uygun gerekçeli hüküm tebliği aynı kayıt değildir. Elektronik tebligatta kanunen tebliğ edilmiş sayılma tarihi de ayrıca belirlenir. İlk iş karar ve tebligat belgesini birlikte okumaktır.
Eski hâle getirme koşulları
CMK 40–42, kusuru olmaksızın süreyi geçiren kişinin başvurabileceği eski hâle getirmeyi düzenler. Engel, başlangıç ve sona erme tarihleri ile belge bağlantısı açıklanmalıdır. “Unuttum” ile fiilen başvurmayı engelleyen ağır olay aynı değildir. Kanun yolu hakkının bildirilmemesi veya tebligat sorunu ayrı usul değerlendirmesi gerektirir. Mazeretin ortadan kalkmasından sonraki başvuru süresi güncel hükümle hesaplanır.
Kaçırılan işlem de hazırlanır
Eski hâle getirme talebi, kaçırılan kanun yolu işleminin usulünce yapılmasıyla birlikte ele alınır. Dilekçede gerekçeli hükme karşı somut istinaf nedenleri ve mazeret belgeleri ayrılır. Sağlık raporunun tarihleri, başvuruya fiilî etkisi ve başka imkânın olup olmadığı gösterilir. Talep tek başına hükmün infazını otomatik durdurmuş sayılmaz; gerekiyorsa ilgili durdurma istemi ayrı değerlendirilir.
Kesinleşme şerhini inceleyin
Süre geçtiği düşüncesiyle doğrudan her olağanüstü yola yönelmek yerine kesinleşme işleminin dayanağı kontrol edilir. Usulsüz tebligat veya eksik bildirim iddiası varsa bunun hukuki sonucu somutlaştırılır. Mahkeme ret kararı verirse uygun başvuru yolu ve yeni süre izlenir. AYM için nihai kararın öğrenilmesi bakımından farklı içtihat bulunduğundan bütün yolların sürelerinin birbirini kendiliğinden uzattığı varsayılmaz.
Bu konuda ayrıntılı rehberler
Ceza Kanun Yolları Merkezi
İstinaf, temyiz, Yargıtay incelemesi, kesinleşme ve olağanüstü kanun yolları için bağlı rehber sistemi.
Ceza İstinaf Başvurusu
Güncel istinaf süresi gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftadır. Kararın tarihi, kanun yoluna açıklık ve geçiş hükümleri birlikte değerlendirilir.
Ceza Temyiz Başvurusu
Her istinaf kararı temyize açık değildir. Güncel temyiz süresi gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftadır; karar tarihi ve geçiş kuralları önemlidir.
Ceza Davasında Hangi Kararlar Temyize Açıktır?
Her istinaf kararı Yargıtaya götürülemez. CMK 286’daki karar türü, ceza sınırı ve suç istisnaları birlikte incelenerek temyize açıklık belirlenir.
Kanun Yararına Bozma Nasıl İstenir?
CMK 309, istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşen bazı karar ve hükümlerde hukuka aykırılığın olağanüstü denetimini düzenler. Talep otomatik bozma sağlamaz.
Ceza Davasında Yargılamanın Yenilenmesi Şartları
Kesinleşmiş hükümde yargılamanın yenilenmesi, CMK’da sayılan özel nedenlere bağlıdır. Eski savunmayı tekrar etmek her zaman yeni delil oluşturmaz.
Ceza Davasında AYM Bireysel Başvuru Süresi
Genel kural, başvuru yollarının tüketilmesi veya ilgili ihlalin öğrenilmesinden itibaren 30 gündür. Öğrenme kaydı ve şikâyetin türü başlangıcı etkileyebilir.
Sık sorulan sorular
Süreyi kaçırınca hiçbir yol kalmaz mı?
Tebligat, geçiş hükmü ve kusursuz mazeret koşulları incelenir; her dosyada aynı sonuç yoktur.
Eski hâle getirme isteği infazı durdurur mu?
Talebin kendiliğinden böyle sonuç doğurduğu varsayılmaz; ilgili karar ve durdurma imkânı ayrıca değerlendirilir.
Resmî kaynaklar
Mevzuat ve uygulama değişebileceği için işlem tarihinde yürürlükteki metin ayrıca kontrol edilmelidir.