Her istinaf kararı Yargıtaya götürülemez. CMK 286’daki karar türü, ceza sınırı ve suç istisnaları birlikte incelenerek temyize açıklık belirlenir.
İstinaf ile temyiz farklı incelemedir
İstinaf bölge adliye mahkemesinde, temyiz kural olarak Yargıtayda yapılır. Temyiz, yalnız dosyanın bir üst kuruma gitmesi isteği değildir; hukuka aykırılık nedenlerinin gösterilmesini gerektirir. İlk derece mahkemesinin ağır ceza olması tek başına her kararın temyize açık olduğunu kanıtlamaz. Bölge adliye mahkemesinin hangi hükmü kurduğu ve ilk derece hükmüne ne yaptığı okunmalıdır.
CMK 286 nasıl okunur?
Önce istinaf kararının türü, hükmedilen ceza ve cezanın değişip değişmediği belirlenir. Sonra CMK 286/2 içindeki temyiz edilemeyen karar grupları, ardından 286/3’teki suçlara özgü istisnalar karşılaştırılır. Bir dosyada birden çok suç veya sanık varsa açıklık her hüküm yönünden farklı olabilir. İnternetteki “beş yıldan azsa asla temyiz olmaz” gibi tek sınır cümlesi bütün bu düzenlemeleri karşılamaz.
Karar ve başvuru belgeleri
İlk derece gerekçeli hükmü, istinaf başvurusu, BAM kararı ve tebligat kayıtları birlikte okunur. Kararda kesin yazması veya temyiz yolu gösterilmesi kanuni denetimin yerine geçmez; yanlış bildirim ihtimali değerlendirilir. Güncel temyiz süresi ile eski kararların geçiş hükümleri ayrıca incelenir. Temyiz dilekçesinde hangi hüküm ve hangi hukuka aykırılık tartışıldığı açıkça gösterilir.
Temyiz kapalıysa
Kesin karar için olağanüstü kanun yolları veya temel hak ihlali varsa bireysel başvuru farklı koşullarla gündeme gelebilir. Bunlar temyizin her dosyada eşdeğer yerine geçen yollar değildir. Özellikle AYM süresi olağanüstü yol talebiyle otomatik durmaz. Kararın kesinliğine ilişkin değerlendirme yapılırken tebligat/öğrenme ve ihlalin hangi süreçten kaynaklandığı ayrı kaydedilir.
Bu konuda ayrıntılı rehberler
Ceza Kanun Yolları Merkezi
İstinaf, temyiz, Yargıtay incelemesi, kesinleşme ve olağanüstü kanun yolları için bağlı rehber sistemi.
Ceza İstinaf Başvurusu
Güncel istinaf süresi gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftadır. Kararın tarihi, kanun yoluna açıklık ve geçiş hükümleri birlikte değerlendirilir.
Ceza Temyiz Başvurusu
Her istinaf kararı temyize açık değildir. Güncel temyiz süresi gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftadır; karar tarihi ve geçiş kuralları önemlidir.
Ceza İstinaf Süresini Kaçırdım, Ne Yapabilirim?
Önce sürenin gerçekten başlayıp başlamadığı ve tebligatın geçerliliği belirlenir. Kusur olmadan süre kaçırılmışsa eski hâle getirme ayrı şartlarla değerlendirilebilir.
Kanun Yararına Bozma Nasıl İstenir?
CMK 309, istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşen bazı karar ve hükümlerde hukuka aykırılığın olağanüstü denetimini düzenler. Talep otomatik bozma sağlamaz.
Ceza Davasında Yargılamanın Yenilenmesi Şartları
Kesinleşmiş hükümde yargılamanın yenilenmesi, CMK’da sayılan özel nedenlere bağlıdır. Eski savunmayı tekrar etmek her zaman yeni delil oluşturmaz.
Ceza Davasında AYM Bireysel Başvuru Süresi
Genel kural, başvuru yollarının tüketilmesi veya ilgili ihlalin öğrenilmesinden itibaren 30 gündür. Öğrenme kaydı ve şikâyetin türü başlangıcı etkileyebilir.
Sık sorulan sorular
Ağır ceza hükmü mutlaka Yargıtaya gider mi?
Hayır. İstinaf kararının temyize açıklığı CMK 286 ve ilgili istisnalarla belirlenir.
Birden çok suçta tek açıklık kararı mı olur?
Her hükmün ceza, karar türü ve suç istisnası ayrı incelenebilir.
Resmî kaynaklar
Mevzuat ve uygulama değişebileceği için işlem tarihinde yürürlükteki metin ayrıca kontrol edilmelidir.