CMK 251 kapsamında duruşmasız verilen hükme CMK 252 uyarınca itiraz mümkündür. Sanığın itirazı, indirim ve duruşmalı yeniden değerlendirme bakımından ayrı sonuçlar taşır.
Beyan süresi ile hükme itiraz
Basit yargılamada iddianamenin tebliği üzerine yazılı savunma/beyan istenmesi, sonra verilen hükme itirazdan farklı aşamadır. CMK 251/2’de güncel beyan süresi iki haftadır. Hüküm geldiğinde CMK 252 ve genel itiraz/geçiş hükümleriyle başvuru süresi ayrıca hesaplanır. Sanık, suçun unsurları ve delillerine ilişkin savunmayı ilk yazılı aşamada sunabilir; sadece hüküm beklenmesi zorunlu değildir.
Duruşmalı inceleme
İtiraz üzerine CMK 252’deki güncel düzenlemeye göre görevli şekilde belirlenen asliye ceza mahkemesi/hâkim tarafından duruşmalı genel yargılamaya geçilebilir. İtirazdan önceki hükümle aynı sonuca zorunlu bağlılık bulunmaz. İtirazın yalnız gider, vekâlet ücreti veya maddi hataya ilişkin olması gibi özel hâller ayrı işlem görür. Dilekçede hedeflenen bölüm açıkça belirtilir; tüm itirazlar tek usul sonucu gibi değerlendirilmez.
Sanığın indirim sonucu
Basit yargılamadaki ceza indirimi ve sanığın itirazı CMK 251–252 birlikte okunarak değerlendirilir. Sanık dışındaki kişilerin itirazında indirim hakkında özel hüküm vardır. Bu nedenle “itirazda ceza asla artmaz” veya “her durumda indirim aynen kalır” denemez. Suçun ispatı, cezanın hesabı ve indirim etkisi müdafiyle somut hüküm üzerinden karşılaştırılır.
Başvurunun içeriği
Mahkeme/esas/karar numarası, tebliğ tarihi, itiraz edilen hüküm ve talep yazılır. Tanık, rapor ve belge talepleri olayla ilişkili şekilde sunulur. Duruşma çağrısında yoklukta hüküm kurulmasına ilişkin bildirim bulunabilir; çağrının koşulları izlenir. İtiraz sonrası kurulan hükmün genel kanun yoluna açıklığı ayrıca değerlendirilir. Mazeret veya süre sorunu varsa bunu destekleyen tebligat ve belgeler eklenir.
Bu konuda ayrıntılı rehberler
Ağır Ceza Mahkemesi Hangi Davalara Bakar?
Ağır ceza mahkemesi, 5235 m.12’de sayılan suçlar ve genel ceza üst sınırı ölçütüyle görevlidir. Mahkeme numarası ceza yılı değildir; özel ve geçiş hükümleri ayrıca okunur.
Asliye Ceza Mahkemesi Hangi Davalara Bakar?
Özel görev kuralı bulunmayan ceza yargılamalarında asliye ceza mahkemesinin görev alanına ilişkin rehber.
İlk Ceza Duruşması: Savunma, Tanık ve Belgeler
İlk duruşmada yapılacak işlem sıfatınıza ve dosyanın usulüne bağlıdır. Tebligat, iddianame, önceki ifade ve lehe belgeleri düzenleyin.
1. ve 7. Ağır Ceza Mahkemesi Nedir? Mahkeme Numaraları
1., 7. veya başka bir numara ayrı bir suç ya da ceza türü değildir. Numara, aynı yerdeki ağır ceza mahkemelerini ayırır; görev ve dosya bilgisi ayrıca okunur.
Ağır Ceza Mahkemesi Kaç Yıldan Başlar?
Genel ölçüt, suçun kanuni üst sınırının on yıldan fazla olmasıdır; asgari ceza değildir. Ayrıca ceza sınırından bağımsız özel görev hükümleri bulunur.
Ağır Ceza ve Asliye Ceza Arasındaki Fark Nedir?
Ağır ceza ve asliye ceza farklı görev alanlarına ve mahkeme oluşumuna sahiptir. Dosyanın önemi veya sıra numarası değil, kanuni görev kuralları belirleyicidir.
Sulh Ceza Hâkimliği Hangi İşleri Yapar?
Sulh ceza hâkimliği soruşturmadaki hâkim kararlarını ve kanunun verdiği diğer işleri yürütür. Kural olarak ceza davasında mahkûmiyet hükmü kuran mahkeme değildir.
Sık sorulan sorular
Savunma için verilen iki hafta itiraz süresi mi?
İddianame sonrası beyan aşaması ile verilen hükme itiraz ayrı işlemlerdir.
Sanık itiraz ederse eski indirim her durumda korunur mu?
CMK 252’de başvuranın sıfatına göre ayrım bulunur; indirim sonucu somut hükümle değerlendirilir.
Resmî kaynaklar
Mevzuat ve uygulama değişebileceği için işlem tarihinde yürürlükteki metin ayrıca kontrol edilmelidir.