Yasaklanmış hakların geri verilmesi, 5352 m.13/A’daki koşullara bağlıdır. Sicil kaydının silinmesiyle aynı işlem değildir; mahkûmiyet ve infaz belgeleri gerekir.
Hangi hak yoksunluğu?
5352 m.13/A, TCK dışındaki kanunların belli suç veya ceza mahkûmiyetine bağladığı hak yoksunluklarının giderilmesini düzenler. TCK 53’teki hak yoksunluklarıyla ilgili saklı hükümler ayrıca vardır. İşe giriş, meslek veya kamu görevi şartı hangi kanundan kaynaklanıyorsa belirlenir. “Sabıkam var” ifadesi başvurunun hedefini tek başına açıklamaz; mahkûmiyet ve özel kanuni engel birlikte okunur.
Süre ve iyi hâl
Genel kuralda infazın tamamlanmasından itibaren üç yıl geçmesi, bu sürede yeni suç işlenmemesi ve iyi hâl kanaati koşulları vardır. İnfazın başka hukuki nedenle sonlandırıldığı durumlar için farklı süre düzenlemesi bulunur. Başlangıç yalnız tahliye tarihiyle aynı olmayabilir; infazın bütünüyle tamamlandığı kayıt gerekir. Denetim veya koşullu salıverilme tarihleri gelişigüzel infaz bitişi yerine kullanılmaz.
Yetkili mahkeme ve ekler
Hükmü veren mahkeme veya kanunda belirtilen yetkili mahkemeye başvuru koşulları incelenir. Gerekçeli hüküm, kesinleşme, infaz tamamlanma belgesi ve güncel sicil/arşiv kaydı sunulur. İyi hâli gösteren yaşam/iş belgeleri somut duruma göre eklenebilir. Başvuruda hangi mahkûmiyetten doğan hangi engelin giderilmesi istendiği belirtilir. Birden çok hüküm varsa her birinin durumu ayrılır.
Kararın sınırı
Hakların geri verilmesi, geçmişteki bütün kayıtların her kurumdan otomatik silinmesi değildir. 5352 m.12’de arşiv silinmesi için ayrı koşullar vardır. Özel meslek/atama hükümleri kararın etkisi bakımından ayrıca değerlendirilir. Sonuç ilgili kurumun somut mevzuatıyla eşleştirilir; “artık her göreve kesin girersiniz” gibi genel vaat yapılmaz. Ret kararı varsa gerekçesi ve başvuru yolu takip edilir.
Bu konuda ayrıntılı rehberler
Adli Sicil ve Arşiv Kaydı Nasıl Silinir?
Adli sicilden arşive alma ile arşiv kaydını tamamen silme farklıdır. Kayıt türü ve infazın tamamlandığını gösteren belgelerle uygun başvuru belirlenir.
HAGB Adli Sicilde Görünür mü? Kayıt Sistemleri
HAGB kaydı olağan kesinleşmiş mahkûmiyet kaydıyla aynı değildir. Adli sicil belgesi, özel kayıt sistemi ve mesleki işlem etkileri ayrı değerlendirilir.
Beraat Kararı
Beraat nedenleri, gerekçeli karar, kanun yolu ve kararın kesinleşmesi kavramlarını birbirinden ayıran açıklama.
Adli Sicil Kaydı Yanlışsa Nasıl Düzeltilir?
Yanlış kayıt düzeltme ile koşulları oluşmuş kaydın silinmesi farklı taleplerdir. Sicil çıktısı, hüküm, kesinleşme ve infaz bilgileri satır satır karşılaştırılır.
Beraat Kararı Kesinleşmeden Sabıka Silinir mi?
Beraat yeni bir mahkûmiyet kaydı değildir; ancak önceki mahkûmiyetin kaldırılması ve sicil işlemleri kesinleşme ve karar türüyle değerlendirilir.
Sık sorulan sorular
Memnu hakların iadesi sabıka silinmesi mi?
Farklı işlemlerdir; sicil/arşiv silinmesi m.9 ve m.12 ile ayrıca değerlendirilir.
Tahliyeden üç yıl saymak yeterli mi?
Kanuni başlangıç infazın tamamlanmasıyla ilişkilidir; tahliye ve infaz bitişi ayrılır.
Resmî kaynaklar
Mevzuat ve uygulama değişebileceği için işlem tarihinde yürürlükteki metin ayrıca kontrol edilmelidir.