Geçici infaz hükümleri bazı hakları suç tarihine bağlar. Karar veya kesinleşme tarihi ile suç tarihi birbirinin yerine kullanılamaz.
Üç tarihi ayırın
Suçun işlendiği tarih maddi olaya, hüküm tarihi yargılamaya, kesinleşme tarihi hükmün olağan yollarla değiştirilemez hâle gelmesine ilişkindir. Bir düzenleme bunlardan sadece birini esas alabilir. 5275 geçici maddeleri incelenirken “2026’da ceza aldım” cümlesi yeterli değildir. Zincirleme veya devam eden suçlarda tarih değerlendirmesi de ayrı hukuki mesele olabilir; gerekçeli hükmün olay kabulü okunur.
Geçici 10 örneği
7571 sayılı Kanunla değişen 5275 geçici m.10/6, 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen suçlar için belirli şartlarla açık kuruma/denetimli serbestliğe erken ayrılmayı düzenler. İstisna suçlar, kurumda kalma ve iyi hâl gibi şartlar önemlidir. Tarih uygun diye bütün suçlar kapsama girmez; sadece kesinleşmenin daha sonra olması da tek başına bütün imkânı ortadan kaldırdığı biçiminde okunmaz.
Onda bir şartı ve geçiş
7550 sayılı Kanunla 105/A’ya eklenen en az onda bir ve beş gün kurumda kalma şartı için ilgili geçiş hükmü vardır. Suç tarihini öğrenmeden bu yeni şartı bütün eski hükümlere uygulamak doğru olmaz. Birden çok suç veya ilamda her kayıt kendi tarihle değerlendirilir. Genel denetim süresi ile geçici hüküm imkânı birbirine karıştırılmaz.
Hesap için veri seti
Tam suç maddesi, suç tarihi, ceza türü/süresi, tekerrür, mahsup, birden çok ilam ve mevcut müddetname düzenlenir. Hangi kanun/geçici madde uygulandığı satır satır gösterilir. Böylece aynı “üç yıl ceza” başlığı altında farklı infaz sonuçlarının nedeni anlaşılır. Hesap değişikliği gerekiyorsa resmî infaz belgeleriyle uygun makama sunulur; yalnız çevrimiçi hesap makinesindeki sonuç hukuki dayanak sayılmaz.
Bu konuda ayrıntılı rehberler
İnfaz Hukuku Merkezi
Kesinleşme, müddetname, koşullu salıverilme, denetimli serbestlik, tekerrür, mahsup ve infaz hâkimliği rehberleri.
Denetimli Serbestlik Şartları: İnfaz ve Suç Tarihi
105/A kapsamındaki denetimli serbestlik için ceza rejimi, suç tarihi, açık kurum/istisna koşulları, iyi hâl ve talep birlikte incelenir. HAGB denetimiyle aynı değildir.
Koşullu Salıverilme: Suç Tipi, Oran ve İyi Hâl
Koşullu salıverme oranı tüm suçlarda aynı değildir. Suçun tipi ve tarihi, tekerrür, toplam ceza ve iyi hâl değerlendirmesiyle hesap yapılır.
Adli Para Cezası Ödenmezse Ne Olur?
Kesinleşmiş adli para cezasının ödenmemesi infaz sonuçları doğurabilir. Ödeme emri, taksit kararı, yaş ve 5275 m.106’daki özel kurallar ayrı incelenir.
Müddetname Nedir, Nasıl Okunur?
Müddetname infaz hesabındaki ceza ve salıverilme tarihlerini gösteren belgedir. Suç, tekerrür, mahsup ve birden çok hüküm nedeniyle hesabın dayanakları ayrıca kontrol edilir.
Tutukluluk Süresi Cezadan Düşülür mü? Mahsup
TCK 63 kapsamındaki özgürlüğü sınırlayan sürelerin mahsubu, tarih ve dosya kayıtlarıyla hesaplanır. Her adli kontrol tedbiri aynı biçimde mahsup edilmez.
İkinci Kez Tekerrürde Koşullu Salıverilme Var mı?
7550 sayılı Kanunla ikinci tekerrür için koşullu salıverilme düzenlemesi değişmiştir. Süreli hapis, iyi hâl, hüküm ve uygulanacak rejim birlikte incelenir.
Sık sorulan sorular
Kesinleşme tarihi suç tarihi mi?
Hayır. Farklı hukuki olaylara ilişkin tarihlerdir.
31 Temmuz 2023 öncesi bütün suçlar aynı mı?
Geçici düzenlemenin açık istisnaları ve diğer şartları vardır.
Resmî kaynaklar
Mevzuat ve uygulama değişebileceği için işlem tarihinde yürürlükteki metin ayrıca kontrol edilmelidir.